Ja, het was 1 april. Maar de rest is echt waar…

Drie lekendominicanen lieten een tatoeage zetten om hun verbondenheid met de orde te bevestigen. Ja, het was een 1 april-grap. Dat van die tatoeages dan. Want de rest van het bericht klopt: ja, het is een keuze voor het leven, in alle vrijheid én in verbondenheid.
Trouw plaatste een mooi interview met Roy Clermons, onder de titel Geen habijt, maar een tatoeage. De hoofdpersonen werden her en der met verbazing aangesproken. Ben jij een van die drie die…?
Het aardigste van deze 1 april-grap – en dat is er ook het verwarrende aan – is dat het verhaal bijna helemaal waar is. De verbondenheid en de vrijheid, de traditie in het leven van alledag… Bijna alles klopt. Behalve de tatoeages. De lekendominicanen sluiten niet uit dat ze, nu ze aan het denken zijn gezet, alsnog een tatoeage van een ordeteken laten zetten. Maar of iemand hen dan nog gelooft…

Geen habijt, maar een tatoeage

Een artikel in Trouw vandaag door NYNKE SIETSMA
Drie lekendominicanen hebben een tatoeage laten zetten om daarmee hun verbintenis met de religieuze orde te benadrukken. Een lekendominicaan verbindt zich wel aan de Dominicaanse orde maar leeft buiten het klooster en draagt geen habijt. Roy Clermons liet een hond met een brandende fakkel in zijn bek op zijn arm zetten. Hij legt uit waarom.

1Een hond met een brandende fakkel? Wat is daar dominicaans aan?

“Het is een symbool van het visioen dat de moeder van Dominicus kreeg. Ze zag in een droom een zwart-witte hond met een fakkel in zijn bek. Hij zette de wereld in lichterlaaie. Dominicanen werden domini canes genoemd, oftewel: honden van de Heer. Dat was een scheldwoord, maar de dominicanen namen het over als geuzennaam.”

2Dus u heeft een scheldwoord op uw arm laten zetten.

“Haha. Nou, voor mij betekent het veel meer. Ten eerste heeft het wel iets rebels van die eerste dominicanen om een scheldwoord als geuzennaam aan te nemen. Dominicanen staan bekend als eigenwijze religieuzen. Dat past bij mij, dat rebelse. En bovendien symboliseert het verhaal van de hond met de fakkel mijn manier om de boodschap van Dominicus na te leven. Namelijk dat je een lichtje kunt opsteken bij mensen. Of beter, dat ze het licht bij zichzelf aansteken. Dat probeer ik door met mensen in gesprek te gaan als geestelijk verzorger. En dat je samen zoekt naar wat voor hen waarachtig leven is. En dat past bij de dominicaanse way of life.”

3Wat is dat, de dominicaanse way of life?

“Dominicanen staan erg voor het begrip waarheid, veritas. Niet dé waarheid, als dogmatische waarheid, maar het zoeken naar een waarachtig leven. Eigenlijk is het eerder waarachtigheid dan waarheid. Het zoeken naar wat het is om waarlijk mens te zijn. Telkens als je denkt dat je het hebt gevonden, leg je jezelf onder de loep, bevraag je jezelf. Zoals Meister Eckhart deed, ook een dominicaan. Hij bad elke dag tot God om hem te verlossen van zijn beeltenis van God. Want als je een beeld hebt, moet je dat weer loslaten. God is niet te vangen in beelden.”

4Heeft u wel eens een kloosterling met een tatoeage onder het habijt gezien?

“Nee. Ik denk niet dat onze actie veel navolging zal krijgen. Maar niemand is afkeurend. Ze respecteren het dat wij zelf invulling geven aan het dominicaan-zijn. Zij dragen een habijt, wij een tatoeage.”

5Wat nou als u uittreedt? Dan zit u vast aan die religieuze tattoo op uw arm.

“Jezelf laten tatoeëren is een soort van inwijdingsritueel. Je verbindt je aan iets waar je helemaal voor gaat. Op een vrij pijnlijke manier. Het is een soort louteringsproces en markeert belangrijke levensfases. Die tattoo laten weghalen is ook een pijnlijke aangelegenheid. Mocht het gebeuren, dan is dat ook weer een soort ritueel.”

Voor meer informatie, inclusief foto, kijk op: www.lekendominicanen.nl

Vrijheid en Binding

Vandaag vond de opening plaats van het nieuwe seizoen van de Dominicaanse Lekengemeenschap. Nadat wij vanaf drie uur bij elkaar kwamen in “De Dominicus” in Utrecht, was het goed om alle broeders en zusters en ook onze drie nieuwe adspirant leden (weer) te ontmoeten.

Om vier uur werd het jaar officieel geopend met een vesperdienst en vanaf vijf uur was de tuin van de familie Beemer geopend voor een gezellig samenzijn en natuurlijk voor de traditionele Pannekoekbakwedstrijd. De wisselbeker werd dit jaar gewonnen door Jakob uit Zwolle!

Omdat veel mensen mij vroegen om de overweging die ik in de dienst gehouden heb, heb ik besloten deze op mijn blog te zetten. Welnu, zie het verhaal hieronder….

Vrijheid en Binding, een overweging n.a.v. Lucas 14,25-33

Lieve zusters en broeders,

Bij het evangelie dat vandaag wordt gelezen slaakte ik in eerste instantie een zucht. Ik dacht: dat heb ik weer. We horen een aantal heftige uitspraken over het haten van de personen die ons het meest lief zijn. Dan volgen twee voorbeelden die zo vanzelfsprekend zijn dat je er wel bijna mee in móet stemmen. Als iemand een toren wil bouwen zal hij inderdaad eerst moeten zien of hij geld genoeg heeft. En als een koning ten strijde wil trekken zal hij ook eerst moeten zien of zijn leger sterk genoeg is om de overwinning te behalen. Eigenlijk komen die twee voorbeelden neer op een waarschuwing. Dat we ons niet zonder meer in elk levensavontuur  mogen storten. We moeten altijd nadenken, overwegen om vervolgens te kiezen en niet impulsief een besluit nemen. Dat is voor iedereen helder. Maar minder duidelijk zijn de consequenties die het volgen van Christus meebrengen. Die lijken op het eerste gezicht compleet onredelijk en irreëel. Er staat dat, als we leerling van Jezus willen zijn, we vader en moeder, vrouw en kinderen, broers en zussen, ja ons eigen leven moeten haten. En dat we ons kruis moeten dragen.

Jezus kwam toch niet om de haat te prediken!  Van de mensen die in grote drommen met Jezus mee wilden gaan, zullen er waarschijnlijk veel naar huis teruggekeerd zijn toen ze hoorden welke strenge voorwaarden hij stelde en de woorden die hij daarvoor gebruikte. Maar schriftgeleerden leren dat we deze woorden niet letterlijk mogen vertalen. Semitische talen zoals het Hebreeuws kennen geen trappen van vergelijking (veel, meer, meest) en spreken daarom in scherpe tegenstellingen.

Lucas geeft met opzet het Hebreeuws letterlijk weer. Ook elders in zijn evangelie laat hij Jezus zo’n radicale taal spreken. Als je met Hem op weg gaat, moet je niet eerst afscheid gaan nemen van je familie en zelfs niet eerst je vader gaan begraven. Je zult ook alle dagen je kruis moeten dragen (Lucas 9,58 ev).

We weten dat Jezus vastberaden naar Jeruzalem gaat. Hij wordt gewaarschuwd: “Herodes is van plan je te doden.” Jezus antwoordt: “Het past niet dat een profeet buiten Jeruzalem omkomt.” Jezus beseft: als ik trouw blijf aan mijn roeping dan kost mij dit mijn leven. Hij die zich verbindt met armen, kreupelen, lammen, blinden, tollenaars en zondaars, mensen die er niet bijhoren, mensen die niet meetellen, roept grote weerstand op bij de gevestigde orde. ‘Zo hoort dat niet. dat doe je niet, wij doen dat niet….pas op jij!! We ruimen je uit de weg!

Jezus gaat naar Jeruzalem, de stad van God. En talloze mensen trekken met hem mee. Jezus beseft dat mensen meetrekken om verschillende redenen. Sommigen trekken mee omdat ze verwachten dat hij de Romeinen eruit zal gooien. Meetrekken is nog geen volgen.

Bij Lucas vinden we radicaler bewoordingen dan in de andere evangelies. En het voorgaande laat zien dat hij daar zijn reden voor had. Hij had het gemunt op halfslachtige christenen onder zijn lezers die in zijn ogen beter geen christen genoemd zouden worden. In elk geval wilde hij blijkbaar iedereen goed doordringen van het feit dat ze de volle consequenties van een bekering tot het christelijk geloof onder ogen moesten zien. Die beslissing hield in dat ze met hun Joodse of Romeinse familie moesten breken. Dat kon ook betekenen dat hun verdere levensweg een kruisweg werd zoals die van Jezus, uitlopend op de dood. Kortom, wie christen wilde worden moest bereid zijn al het overige los te laten. Geen compromissen! Het was alles of niets. Zo’n keuze kon zeker geen lichtvaardige beslissing zijn.

Ook de geschiedenis van het religieuze leven laat ons zien, hoe men de radicale uitspraken van Jezus soms radicaal in praktijk bracht. De ascese van de woestijnvaders en van vele religieuzen doet ons nu huiveren. Onthouding, onthechting, verzaking, versterving… tot in het absurde toe. Er waren zelfs pilaarheiligen die op een zuil leefden uit liefde voor God! Sommigen lieten zich inmetselen om toch maar aan alles en iedereen onthecht te zijn. Zelf herinner ik mij nog dat ik als kind in de vastentijd heel fanatiek vastte. Dat scheen ooit wezenlijk voor een authentiek christelijk leven.

Maar als we dan het evangelie goed lezen zien we een Jezus van Nazareth die alles behalve als een pilaarheilige of een verstorven asceet leefde. Sterker nog, men verweet hem zelfs dat Hij “een wijndrinker en gulzigaard” was. Jezus kleedde zich gewoon zoals iedereen. Hij woonde in een huis zoals iedereen. Hij at en dronk volgens de gangbare gewoonten. Midden in het leven, midden tussen de mensen. En toch gaat voor hem het Rijk Gods voor alles. Toch zien we een Jezus die vrij staat van alles en iedereen omwille van het Rijk Gods.

En wellicht is dat een goede formulering om te verwoorden waartoe de evangelietekst van vandaag  ons oproept: vrij-zijn van, om vrij te zijn voor. Vrij zijn van allerlei egoïstische bindingen om vrij te zijn voor de verbondenheid van de evangelische liefde. Zich vrij niet binden aan mensen, maar er toch mee verbonden zijn. Mensen kunnen omhelzen en ook kunnen loslaten. Mensen niet kunnen missen en ze toch ook niet nodig hebben. Je eigen kruis dragen, maar ook geen kruisen zoeken.
We kunnen niet zonder meer spreken van onthechting en onthouding. Want je aan iemand hechten en van iemand houden is levensnoodzakelijk. De binding van de VERbondenheid maakt vrij. Jij wordt jezelf en je laat de ander, in alle respect, meer en meer zichzelf worden. De binding van de GEbondenheid knelt en verstikt. Zich ontwikkelen betekent je losmaken van je ingewikkeld zijn. Loslaten en vrij-worden.

En daarmee was de cirkel opeens rond. Want wanneer ik aan mensen “van buiten” zou moeten uitleggen wat onze gemeenschap inhoudt, dan staan de elementen uit de evangelietekst daar allemaal in: Wij hebben een duidelijke keuze gemaakt voor de dominicaanse traditie en deze gemeenschap en dat was geen lichtvaardige beslissing. We leven niet als pilaarheiligen, maar staan midden in het leven, midden tussen de mensen in een dynamische maatschappij. In die maatschappij brengen wij, ieder op onze eigen manier, de boodschap van Gods Woord en Liefde. Als gemeenschap leven wij verspreid door het land, maar zijn wij ook aan elkaar gebonden door de binding van de VERbondenheid. En daarmee is de evangelietekst van vandaag zó prachtig van toepassing op onze gemeenschap en de viering van vandaag, dat ik mij een deemoedige en dankbare leerling voel.

Amen.

Verspreid door heel het land en tóch een gemeenschap!

Het is alweer twintig dagen geleden dat ik mijn eerste artikel postte in dit nieuwe weblog. Heel enthousiast meldde ik dat het volgende artikel zou gaan over het vieren van 8 augustus, de feestdag van de stichter van onze orde, de heilige Dominicus. Een van mijn lezers (ja, ik heb zelfs al lezers!) attendeerde mij er fijntjes op dat ik die belofte nog niet had ingelost. En daar had hij helemaal gelijk in. Nu is het hier in het diepe Zuiden nog steeds vakantietijd en ik was in mijn enthousiasme druk op zoek naar dominicaanse sporen elders in ons land.

Die vakantie begon goed. Op zondag acht augustus kwamen wij met een aantal lekenzusters en -broeders uit het Zuiden bijeen in Nijmegen. Samen hebben wij gebeden, gevierd, gesproken en gegeten. En op die manier hebben wij de stichter van onze orde herdacht en als kleine gemeenschap een inmiddels bijna achthonderdjarige traditie met elkaar gedeeld.

Het klinkt zo makkelijk. Zusters en broeders uit het Zuiden bij elkaar in Nijmegen. In de praktijk betekent dit echter dat er mensen uit Heerlen en Landgraaf, maar ook uit Den Bosch en Breda en zelfs België bij elkaar kwamen. Landelijk gezien wonen dominicaanse leken van Landgraaf tot Terschelling. En hoewel reizen in onze tijd wat makkelijker gaat dan in de tijd van Dominicus, blijft dat een hele afstand. En tóch vormen wij een gemeenschap. En tóch….. want dat is nog niet zo eenvoudig. Ver weg van elkaar en tóch dichtbij. In goede en in slechte tijden. Als een echte familie. Wij wonen als leken niet in een kloostergemeenschap. Sommigen wonen dicht bij een dominicaanse plek zoals de kloosters in Huissen of Zwolle en zijn daar dan ook nog verbonden met of actief in de gemeenschap. Anderen wonen ver van deze dominicaanse plekken en tóch…. zijn wij een gemeenschap. Een gemeenschap die lief en leed deelt, discussieert, samen bidt, viert, studeert en aan zending doet. Om die gemeenschap vorm te geven komen wij regelmatig in grote of kleinere groepen bij elkaar op verschillende plekken in het land. Daarnaast proberen wij ook gebruik te maken van moderne middelen als internet, email, twitter en een blog als dit.

Ook op die manier kunnen we elkaar nabij zijn, kunnen we gemeenschap zijn. Getuige het feit dat een van mijn lekenzusters met een respectabele leeftijd van in de tachtig jaar onlangs een fervent gebruikster van de iPad geworden is!

Het is iedere keer weer een uitdaging om gemeenschap te zijn. Om daar vorm aan te geven. Dat is soms hard werken. En tóch… voelt het iedere keer dat we bij elkaar zijn als een gedragen worden… raken we elkaar en worden we geraakt… ook al kost dat soms moeite. Je moet er iets voor over hebben….  keuzes maken.

Begin september komen wij als lekendominicanen weer bij elkaar in Utrecht om de start van het nieuwe seizoen te vieren. Letterlijk te vieren. Te vieren dat we elkaar weer mogen ontmoeten, na alle vakanties, reizen, verhalen. Stof genoeg voor een volgende keer.

In den Beginne….

Het is zover! Na een tijd oefenen en uitzoeken hoe het allemaal werkt met zo’n blog ben ik dan eindelijk zover dat dit eerste artikel op mijn weblog verschijnt. Een weblog met de bedoeling om de wereld te laten delen in het leven van een dominicaanse leek. Nee, niet iemand uit de Dominicaanse Republiek, maar een leek aangesloten bij de Orde der Dominicanen, ook wel Ordo Praedicatorum (O.P.) genoemd.

De Dominicaanse Lekengemeenschap Nederland (DLN) is in 1999 opgericht. In dat jaar spraken negentien vrouwen en mannen in het openbaar hun engagement uit en verbonden zich daarmee officieel aan de Dominicaanse Orde.

De Lekengemeenschap staat open voor mensen die binnen hun werk en persoonlijke leven gestalte willen geven aan hun dominicaanse bewogenheid. Vrouwen en mannen, gehuwden en ongehuwden en mensen van uiteenlopende kerkelijke achtergrond gaan binnen de gemeenschap op voet van gelijkheid met elkaar om.

De Lekengemeenschap is een zelfstandig verband binnen de dominicaanse beweging. Tegelijkertijd werken afzonderlijke leden en ook de gemeenschap als geheel samen met andere dominicaanse broeders en zusters ten behoeve van projecten op het terrein van pastoraat, vormingswerk, geloofsbezinning en maatschappelijke inzet.

Zo staat het op de website van de Dominicaanse Lekengemeenschap Nederland. Inmiddels kent de DLN al meer dan 50 leden.

Mijn bedoeling met dit weblog is om mensen die interesse hebben in het als leek verbonden zijn met de dominicaanse orde laten mee beleven hoe het is om als dominicaanse leek in je dagelijkse leven gestalte te geven aan de dominicaanse spiritualiteit.

Dat past ook helemaal in de dominicaanse visie van: “contemplari, contemplata aliis tradere”. Dingen overdenken, doorleven en de resultaten daarvan delen met anderen.

Er is nog heel veel waardevols te vertellen over de dominicaanse traditie, die inmiddels al zo’n 800 jaar bestrijkt. Daarover in de toekomst zeker meer, maar de bedoeling is vooral om te laten zien wat het nu in het dagelijks leven betekent om je te verbinden met een orde als de dominicanen. Er zijn veel mensen die zoeken, veel vragen hebben en wellicht vinden ze op deze plek mettertijd ook antwoorden.

Het eerstvolgende artikel zal gaan over aanstaande zondag 8 augustus, de feestdag van de H. Dominicus. De stichter van onze orde. Een feestdag die deze leek samen met zijn zusters en broeders uit het Zuiden in Nijmegen zal vieren.